Dünden Bugüne Radyoloji
Hastalıkların tedavi edilebilmesi için öncelikle insan vücudunun anatomi ve fizyolojisinin görüntülenerek tanısının konması gerekir. Radyoloji, dokularda oluşturulan enerji salımı, geçişi veya yansıması yoluyla hastalıkların tanınması (Tıbbi Görüntüleme) ve görüntüleme yöntemleri kılavuzluğunda tedavi işlemlerinin yapılması (Girişimsel Radyoloji) ile ilgilenen bir bilim dalıdır.
Radyolojide değişik enerji kaynakları kullanılır. Radyografi (Röntgen) ve Bilgisayarlı Tomografi’de (BT) x-ışını geçişi (transmisyon), Ultrasonografi’de (USG) ses dalgalarının yansıması (refleksiyon), Manyetik Rezonans Görüntüleme’de (MRG) manyetizma ve radyo dalgaları salımı (emisyon), Nükleer Tıp’ta ise gamma ışın salımı (emisyon) söz konusudur. Kullanılan bu farklı enerji etkileşimleri ile dokuların farklı özellikleri ortaya konarak hastalıkların ayırıcı tanısının yapılması sağlanır.
19. yüzyıl sonunda x-ışınlarının keşfi ile başlayan Radyoloji geçen 115 yılda, bilim ve teknolojideki baş döndürücü gelişme ve ilerleme sayesinde, Tıp tarihi içinde en hızlı gelişen ve ilerleyen bilim dalı olmuştur. Şimdi bu kısa tarih içindeki önemli kilometre taşlarına hızlı bir bakış atalım:
• 1870: İngiliz fizikçi William Crook kendi adıyla anılan yarı vakumlanmış Crook tüplerini geliştirdi.
• 1895: Almanya’nın Würzburg Üniversitesinde Crook tüpleri ile deneyler yapan Wilhelm Conrad Roentgen’in keşfettiği X-ışınları aynı yıl tanısal amaçla kullanıldı.
• 1896: X-ışınları ilk kez tedavi amacıyla kullanıldı.
• 1901: W.C. Roentgen, ilk Nobel fizik ödülünü aldı. Aynı yıl X-ışınları ilk kez meme kanseri tedavisi amacıyla kullanıldı.
• 1920: İlk Mamografi yapıldı ve röntgen filmi kullanıldı.
• 1923: İlk Anjiografi yapıldı.
• 1925: İlk Uluslararası Radyoloji Kongresi toplandı.
• 1935: Konvansiyonel tomografi geliştirildi.
• 1946: Nükleer manyetik rezonansa ait ilk gözlem ve çalışmalar yapıldı.
• 1956: Donalt ve Brown tarafından ilk ultrasonografi (US) çalışmaları yapıldı. Otomatik film banyo cihazı üretildi.
• 1966: Ultrasonografi tanısal olarak kullanıma girdi.
• 1972: Sir Godfrey Hounsfield, ilk Bilgisayarlı Tomografi (BT) cihazını geliştirdi.
• 1973: Lauterbur ve Damadian, ilk Manyetik Rezonans (MR) cihazını geliştirdi.
• 1976: Dijital çıkarmalı (subtraksiyon) anjiografiye (DSA) ait ilk çalışma sonuçları yayınlandı.
• 1980: Konvansiyonel görüntülerin dijitalizasyonu (CR) çalışmaları başladı.
• 1981: Manyetik Rezonans Görüntülemeye (MRG) ait hasta üzerindeki ilk çalışmalar yayınlandı.
• 1982: Görüntülerin dijital ortamda depolanması ve iletilmesine (PACS) ait ilk uygulamalar başladı.
• 1987: İlk dijital radyografi (DR) patenti alındı.
• 1990: Hızlı MR görüntüleme teknikleri ile fonksiyonel MR incelemesi geliştirildi. Renkli Doppler US tanısal kullanıma girdi.
