Dişleri çürükten korumak mümkün müdür?
Günümüzde,sadece çürük dişleri tedavi etmek yetmiyor. Henüz çürümemiş dişleri de korumak, güçlendirmek gerekiyor.
Unutmamak gerekir ki, “korumak” “ tedavi etmekten” her zaman daha kolaydır!
Pedodonti Uzmanı Cansu Büyük Oğan, günümüzün önemli sorunlarından olan Koruyucu Diş Hekimliği uygulamaları konusunda Yüzde 100 Sağlığın sorularını yanıtladı.
YYS: Dişleri çürükten korumak mümkün müdür?
Cansu Büyük Oğan: Çeşitli uygulamalarla henüz çürümeye başlamamış dişlerin çürük riskini azaltmak, çürüğe karşı dirençlerini arttırmak mümkündür. Gelişmiş ülkelerde, uygulanan korucuyu yöntemler sayesinde çocuklarda görülen ortalama çürük sayısı gün geçtikçe azalmaktadır. Bu durum dişleri korumanın, en az tedavi etmek kadar önemli olduğunu göstermektedir. Koruyucu Diş Hekimliği, günümüzde ebeveynler tarafından da gittikçe fark edilen bir alan haline gelmiştir.
Korucuyu diş hekimliği uygulamaları
Çürük ve/veya dolgulu diş sayısı fazla olan, diş fırçalamayı etkin yapamayan, azı dişlerindeki girintileri derin olan, dişlerinde sıkışıklık bulunanlar gibi çürük riski yüksek çocuklarda, tüm dişlere ve dişlerin çürük riski yüksek girintili yerlerine yapılan çeşitli uygulamalarla; dişleri çürükten korumayı hedefleyen uygulamalardır. Diş hekimi tarafından yapılan bu uygulamaların dışında; etkin diş fırçalama tekniğinin çocuğa veya ebeveyne öğretilmesi, beslenme önerileri gibi tavsiyelerde bulunmak da koruyucu diş hekimliğinin alanına girer.
YYS: Pedodontistler tarafından yapılan korucuyu uygulamalar nelerdir?
Cansu Büyük Oğan:
1- Flor uygulamaları: Flor, diş macunlarının
içinde bulunan, dişlerin yapısına kimyasal olarak katılarak, dişlere çürüğe karşı direnç kazandıran bir elementtir. Çeşitli şekillerde (jel, vernik vs.) uygulanabilir.
Uygulama, dişlerin üzerine pamukla/fırçayla sürme veya içi jel dolu yumuşak dişliklerin dişler üzerine
3- 4 dk boyunca tutulması şeklinde gerçekleştirilir.
Flor uygulaması yapmak için çocuğun dişlerinin çürük olması şart değildir.
Aksine, henüz dişler çürümeden uygulanan Flor, diş minesini çürüğe karşı güçlendirecek,
çocukta çürük görülme riskini azaltacaktır.
Dişlerde yeni başlayan çürüklerin flor uygulamasıyla ilerlemesinin yavaşlatıldığı veya tamamen durdurulduğu yapılan birçok çalışmada gösterilmiştir.
Dolayısıyla, diş hekimi tarafından belirlenen başlangıç aşamasındaki çürüklerin ilerlemesi,flor uygulaması ile durdurulabilir. Çürüğün başlangıç aşamasında yakalanabilmesi için ise çocuğun diş hekimi muayenelerinin rutin olarak yapılması gerekmektedir.
- Florun dişlerle oluşturduğu bağlanma zamanla etkisini kaybettiğinden 4-6 ayda bir tekrar edilmesi önerilir.
- Özellikle 6-7 yaşlarında ve 12-13 yaşlarında dişlerin en arkasından gelen
daimi azı dişler, çocuk tarafından diş sürmesinin verdiği acıyla fırçalanması ihmal edilen dişlerdir. Bu dişler, henüz sürme aşamasındayken çürüğün başlayıp hızlı bir şekilde ilerlemesi açısından yüksek risk grubundadır. Dolayısıyla, hayat boyu ağızda kalacak bu
dişlerin sürme aşamalarında yapılan flor uygulaması oldukça önemlidir.
- Flor jel/vernik, kontrollü bir şekilde diş hekimi tarafından uygulandığı, fazlası tükürük emici (sakşın) tarafından temizlendiği takdirde çocuk tarafından yutulmamaktadır. Florun doğru ve kontrollü uygulandığında, zararlı olduğuna dair hiçbir bilimsel kanıt bulunmamaktadır. Aksine dişler üzerindeki olumlu etkileri onu çalışmalarda altın standart haline getirmiştir.
- Doktorunuz flor uygulamasından sonra çocuğunuzun bir süre su içmemesini ve yemek yememesini isteyeceği için, flor uygulamasından önce çocuğunuzun kliniğimize tok karnına getirilmesini tavsiye ederiz.
2- Fissür
Örtücü: Dişler üzerindeki girintili çıkıntılı yerlere fissür denir. Fissürler şekilleri sebebiyle çürüğe neden olan yiyecek artıklarının kolaylıkla biriktiği yerlerdir. Dolayısıyla, çürük oluşumu için riskli bölgelerdir. Fissür örtücüler, henüz çürük oluşmadan süt azı ve daimi azı dişlerin girintili çıkıntılı bölgelerine sürülen dolgulardır. Böylece çürüğün kolay başladığı bu bölgelerde çürükten koruyucu bir tabaka elde edilmiş olur.
Fissür örtücüler, süt azı dişlerin sürmesi tamamlandıktan sonra, yani 3-3,5 yaşından sonra diş hekimi tarafından gerekli görüldüğü takdirde süt azı dişlerine uygulanabilir. 6-7 yaşından sonra birinci daimi büyük azı dişlerinin sürmesinin ardından da bu dişlere uygulanabilir.
Fissür koruyucu uygulaması tekrara gerek duyulmayan bir uygulamadır. Ancak kontrol randevularında kırılma, renklenme,eksilme gibi durumlar fark edilirse, eklemelerle veya tamamen değiştirilerek yenilenebilir.
YYS: Koruyucu uygulamalar yapılırken çocuk acı hisseder mi?
Cansu Büyük Oğan: Flor ve fissür örtücü uygulamaları, uygulanmaları oldukça basit olan, çocuklar tarafından çoğunlukla kolaylıkla tolere edilebilen uygulamalardır. Uygulamalar, genellikle çürük bir dişi tedavi etmekten daha kısa sürer ve çocuklar herhangi bir acı duymazlar. Özetle; sadece çürük dişleri tedavi etmek yetmez! Henüz çürümemiş dişleri de korumak, güçlendirmek gerekir. Unutmamak gerekir ki, korumak tedavi etmekten her zaman daha kolaydır!
